{"id":30,"date":"2015-09-03T12:19:08","date_gmt":"2015-09-03T12:19:08","guid":{"rendered":"http:\/\/bulturk.org.tr\/?page_id=30"},"modified":"2023-10-08T09:26:41","modified_gmt":"2023-10-08T06:26:41","slug":"bulgaristan-turkleri","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/bulgaristan-turkleri\/","title":{"rendered":"Bulgaristan T\u00fcrkleri"},"content":{"rendered":"<p>14. yy. sonlar\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan topraklar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa dahil edilmesi ile birlikte bu topraklara Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli yerlerinden g\u00f6\u00e7ler de ba\u015flam\u0131\u015f ve Bulgaristan\u2019\u0131n her yerinde T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6y ve kasabalar\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftur. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Rumeliye bir \u00e7ok insan kayna\u011f\u0131ndan iskan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p><strong>Bunlar:<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Konyarlar, T\u00fcrkmenler ve Y\u00f6r\u00fckler<\/li>\n<li>Tokat \u2013 Konya civar\u0131ndan Anadolulu halk kesimi<\/li>\n<li>16.y.y. Teke (Antalya) isyan\u0131 sonras\u0131nda Balkanlara g\u00f6\u00e7 ettirilen M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk N\u00fcfusu<\/li>\n<\/ol>\n<p>Ancak Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk toplulu\u011funa Osmanl\u0131\u2019dan \u00f6nce Bulgaristan topraklar\u0131na yerle\u015fmi\u015f olan Kuman, K\u0131p\u00e7ak ve Pe\u00e7enek T\u00fcrklerinin bakiyeleri de kat\u0131ld\u0131lar. Pomak T\u00fcrkleri bu kal\u0131nt\u0131lar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131rlar. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun son d\u00f6nemlerinde K\u0131r\u0131m\u2019dan g\u00f6\u00e7 ettirilen Tatar T\u00fcrkleri de Bulgaristan\u2019daki T\u00fcrk n\u00fcfusuna d\u00e2hil oldular.<\/p>\n<p>Bulgaristan Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun en \u00f6nemli b\u00f6lgelerinden biri olmu\u015f ve bu b\u00f6lgede e\u011fitime, ziraata ve sanayiye b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmi\u015ftir. Ancak tarihte 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Rus-T\u00fcrk Harbinden sonra Rumeli Vilayetinde Bulgaristan devleri olu\u015fturulmu\u015f ve Bulgaristan T\u00fcrklerinin trajediler ile dolu g\u00f6\u00e7 ve \u00e7ileke\u015f hayat\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Esas olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Bulgaristan T\u00fcrkleri tarihi de 93 Harbinden sonra ba\u015flamaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bulgaristanda ya\u015fayan T\u00fcrk nufusla ilgili kesin rakamlar hi\u00e7 bir d\u00f6nemde kesin olarak verilmemi\u015ftir. Bulgaristan istatiklerine g\u00fcvenilmemediginden dolayi Bulgaristan&#8217;daki kesin T\u00fcrk nufusu bilinmemektedir. \u00c7e\u015fitli kaynaklara g\u00f6re 1877 den \u00f6nce Bulgaristan da T\u00fcrk nufusu % 54,7&#8242; sini te\u015fkil ediyordu. Bulgar resmi istatistiklerinin 1892 yilinda Bulgar Prensliginde ya\u015fayan T\u00fcrkler 634.258 d\u00fc\u015ft\u00fcg\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. 1905 \u2013 1910 yillarinda 600.000 &#8216;e inmi\u015ftir. Bulgaristan&#8217;nin T\u00fcrk nufusun ya\u015fadigi bir\u00e7ok b\u00f6lgeyi de topraklarina katmi\u015f olmasina ragmen, artmasi gereken T\u00fcrk nufusun, aksine azaldigi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/strong><\/p>\n<p>1919 -23 Mart 1920 &#8216;de yeni se\u00e7imler yap\u0131ld\u0131 ve bu kez Bulgaristan \u00e7ift\u00e7i partisi tek ba\u015f\u0131na iktidara geldi. Stanboliyski&#8217;nin temel hedefi, Bulgaristan\u2019n\u0131 modern bir tar\u0131m \u00fclkesi haline getirmekti ve bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, bir dizi reform ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni bir toprak reformu yap\u0131ld\u0131. K\u00f6ylere sa\u011f\u0131l\u0131k ve e\u011fitim hizmetleri getirilmi\u015fti. Aleksand\u0131r Stanboliyski y\u00f6netiminde <strong>Bulgaristan T\u00fcrkleri ilk kez bu d\u00f6nemde 1919 \u2013 1923 y\u0131llar\u0131nda, Bulgaristan T\u00fcrk Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 biraz rahat nefes alm\u0131\u015f oldu. <\/strong>Bulgar h\u00fck\u00fcmet olarak da burada ya\u015f\u0131yan T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 g\u00f6revleri bulundu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a kabul etmi\u015ftir. Sofya H\u00fck\u00fcmetinin, T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a tutum de\u011fi\u015ftirmesinin nedenlerinden biri, T\u00fcrklere Bulgarlar\u0131n D\u00fcnya sava\u015f\u0131nda silah arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131 etmi\u015f, birlikte sava\u015f\u0131p birlikte \u00f6lm\u00fc\u015f olmalar\u0131d\u0131r. Bu arada Bulgaristan\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 27.X.1919 Neuilly Anla\u015fmas\u0131nda ,, az\u0131nl\u0131klar\u0131n korunmas\u0131 &#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir altb\u00f6l\u00fcm vard\u0131 ( b\u00f6l\u00fcm III, altb\u00f6l\u00fcm IV, madde 49 , 57 ) Stanboliyski&#8217;nin imzalad\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmada Bulgaristan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn milli haklar\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131. Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonunda Bulgar H\u00fck\u00fcmetinin T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 eski d\u00fc\u015fmanca tutumu de\u011fi\u015fmi\u015fti. Bu de\u011fi\u015fme T\u00fcrk okullar\u0131ndada a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Milli E\u011fitim Bakan\u0131 Stoyan Omar\u00e7evski idi. 20 May\u0131s 1920 de bakanl\u0131k sandalyesine oturmu\u015ftur. E\u011fitim alan\u0131nda reformlara ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve 21.Temmuz 1921 de yeni bir milli e\u011fitim yasas\u0131 \u00e7\u0131karttm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bulgaristan H\u00fck\u00fcmeti k\u0131rk y\u0131ldan beri sanki ilk T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fu oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yordu. T\u00fcrklerle ilgili en \u00f6nemli karar, T\u00fcrk okullar\u0131 i\u00e7in de &#8221; OKUL FONLARI &#8221; olu\u015fturulmas\u0131yd\u0131. \u015eimdi ilk kez T\u00fcrk okullar\u0131na da tarla, \u00e7ay\u0131r, koru gibi gelir getirecek emlak ayr\u0131lmas\u0131na karar veriliyordu. Bakan\u0131n en olumsuz tutumu, T\u00fcrk\u00e7e okul kitaplar\u0131 konusunda g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu konuda yeni Bakan da eski H\u00fck\u00fcmetlerin politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Bu konuda anlay\u0131\u015fs\u0131z ve sertti. 1923 -1939 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 198.688 T\u00fcrk g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu H\u00fck\u00fcmet bir darbeyle 1923 y\u0131l\u0131nda devrildi. Askerlerden destek alan Tsankov halk itifak\u0131 kurdu ve 09.VI.1923&#8217;te bir darbe ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Bunun sonucunda Stanboliyski kur\u015funa dizildi.<\/p>\n<p>Tsankov yeni h\u00fck\u00fcmette ba\u015fbakan oldu. 1923 y\u0131l\u0131 sonlar\u0131nda ulusal meclis i\u00e7in yeniden se\u00e7im yap\u0131ld\u0131. Demokratik birli\u011fi \u00e7o\u011funlu\u011fu ald\u0131. \u00c7ar g\u00f6revden Tsankov&#8217;u ald\u0131 ve yerine Liapchev getirildi. Ge\u00e7en 1921\/22 ders y\u0131l\u0131nda Bulgaristan T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 1713 idi. Bunlarda 2.113 \u00f6\u011fretmen g\u00f6rev yap\u0131yor idi ve 60.540\u00f6\u011frenci ders g\u00f6r\u00fcyordu. Okullarda biri \u00f6\u011fretmen okulu 39 &#8216;u ortaokul (progimnaziya idi)<\/p>\n<p>T\u00fcrk Bulgar g\u00f6\u00e7\u00fc ilk kez d\u00fczenli bir duruma getirildi\u011fi i\u00e7in, bu anla\u015fman\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nemi vard\u0131. 27 Kas\u0131m 1919 Neuilly Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131 ve 24 Temmuz 1923 Lozan Anla\u015fmas\u0131 ile az\u0131nl\u0131klar\u0131n haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmlerin Bulgaristanda ya\u015fayan T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011fa da tan\u0131nmas\u0131 h\u00fckm\u00fcn\u00fc de getiren 18.Ekim 1925 tarihli &#8221; T\u00fcrkiye Bulgaristan Dosluk Anla\u015fmas\u0131 ve T\u00fcrk Bulgar ikamet s\u00f6zle\u015fmesi &#8221; ile T\u00fcrk vatanda\u015flar\u0131na Bulgaristan da, Bulgar vatanda\u015flar\u0131na da T\u00fcrkiye\u2019de oturup yerle\u015fme ve iki \u00fclke aras\u0131nda serbes\u00e7e gidip gelme hakk\u0131 tan\u0131n\u0131yordu. Ayr\u0131ca iki \u00fclke aras\u0131nda iste\u011fe ba\u011fl\u0131 g\u00f6\u00e7lerde hi\u00e7 bir engel \u00e7\u0131kar\u0131lmamas\u0131, g\u00f6\u00e7menlere yanlar\u0131nda ta\u015f\u0131nabilir mallar\u0131n\u0131 serbest\u00e7e getirme hakk\u0131 tan\u0131nmas\u0131, mallar\u0131n\u0131 getirmemi\u015f (tasviye edilmemi\u015f) olanlar\u0131n ise g\u00f6\u00e7 tarihinden itibaren bir y\u0131l i\u00e7inde tasviye yapabilmeleri h\u00fckme balan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Osmanl\u0131 \u0130mperatorlu\u011fu Bulgaristandan \u00e7ekili\u015finden sonra, oradaki topraklar i\u015fgal edilmi\u015f ve \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk karde\u015flerimiz esaret alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f. B\u00f6ylece Osmanl\u0131 ile Bulgaristan (o zaman prenslik) aras\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken bir mesele T\u00fcrk az\u0131nl\u0131k meselesi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak Bulgaristanda y\u00f6neticilerin politikas\u0131 gere\u011fince T\u00fcrklerin soyk\u0131r\u0131ma tabi tutulmu\u015f, dilleri, dinleri, isimleri de\u011fi\u015ftirerek eritmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f veya g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu bask\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda zaman, zaman b\u00fcy\u00fck dalgalar halinde cereyan eden T\u00fcrk g\u00f6\u00e7leri, kaynayan bir yara gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar s\u00fcregelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bulgaristandan T\u00fcrkiyeye g\u00f6\u00e7 1877 -78 Osmanl\u0131 &#8211; Rus sava\u015f\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bulgaristanda ya\u015f\u0131yan Bulgarlar &#8221; Tek millet bir Slav devleti &#8221; kurabilmek i\u00e7in, T\u00fcrkleri ya buradan s\u00f6k\u00fcp atmak, ya da kalanlar\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irmek, gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesinden kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Ruslar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 z\u00fcl\u00fcmden ve katliamdan kurtulmak \u00fczere, Rumeliden 1 milyon civar\u0131nda T\u00fcrk peri\u015fan bir halde g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r geride kalan mallar\u0131 ise Bulgarlar taraf\u0131ndan yamalanm\u0131\u015ft\u0131r. <strong>1912 \u2013 1913 y\u0131l\u0131<\/strong>Balkan Sava\u015f&#8217; lar\u0131ndada ayn\u0131 olaylar tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131r, T\u00fcrkler yine g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>18.X.1925<\/strong> tarihinde &#8220;Ankara T\u00fcrk Bulgar ikamet s\u00f6zle\u015fmesi&#8221; imzalanarak bu konunun d\u00fczenlenmesine gidilmi\u015ftir. Buna ramen o zamanki devlet y\u00f6neticileri Kuzeyde Rodna za\u015ftita (Vatan korumasi) ve G\u00fcneyde Trakya komiteleri adlariyla kurulmu\u015f olan te\u015fkilatlar T\u00fcrklere kar\u015fi saldirya ge\u00e7mi\u015fler. \u00c7e\u015fitli baskilarla g\u00f6\u00e7e zorlanmi\u015flardir<\/p>\n<p>T\u00fcrk h\u00e2kimiyetinin sona erdi\u011fi y\u0131llarda Bulgaristan da bulgarlar, T\u00fcrk\u00e7e olan yer adlar\u0131n\u0131 bulgarcaya \u00e7evirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>1943 y\u0131l\u0131nda<\/strong> Bulgaristan da yer adlar\u0131 \u00fczerine k\u00fc\u00e7\u00fck bir eser yazm\u0131\u015f olan bulgar toponimisti Vasil Mikov kitab\u0131nda bunu yazm\u0131\u015ft\u0131r. Onun bildirdi\u011fine g\u00f6re bulgaristanda ki yer adlar\u0131 1903&#8217;te toplu olarak g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f daha sonra 1934&#8242; te i\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n emri \u00fczerine <strong>1600 T\u00fcrk k\u00f6kenli yerle\u015fmenin ad\u0131 Bulgarcaya \u00e7evrilmi\u015ftir<\/strong> Mikovun eseri 1943 te yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehirlerden hari\u00e7 da\u011f\u0131, tepe, akarsu ve ovalar\u0131n bile adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>1944 <\/strong>y\u0131l\u0131nda Bulgaristan da Milliet\u00e7ilik ve \u0131rk\u00e7\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 reddeti\u011fini a\u00e7\u0131klayan komunst rejimin iktidar olmas\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrklere reva g\u00f6r\u00fclen bask\u0131 z\u00fcl\u00fcm ve vah\u015fetin yine ayn\u0131 tempolarda, \u00fcstelik daha planl\u0131, daha \u015fiddetli bir \u015fekilde uyguland\u0131\u011fn\u0131 g\u00f6rmekteyiz. T\u00fcrklerin asimile edilebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle say\u0131lar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na gidilmi\u015ftir. Rodop illerinde 333.321 T\u00fcrk; 50.967 Bulgar ve 10.720 Rum nufusunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bulgaristan da bulgarlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi ise tek bir slav toplulu\u011fu yaratmakt\u0131 idi. Bu y\u00fczden bulgar idarecileri 1910 y\u0131l\u0131nda uzman subaylar\u0131n haz\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131 plandan faydalanarak \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc propaganda ve bask\u0131 faliyetlerinde bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Pomak T\u00fcrklerine gayri T\u00fcrk ile gayri M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcncesini a\u015f\u0131lamak, bilin\u00e7alt\u0131na yerle\u015ftirmek ve bunlar\u0131 di\u011ferlerinden ay\u0131r\u0131p, b\u00f6ylece par\u00e7alanmak istendi.<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>1945 y\u0131l\u0131ndan sonra az\u0131nl\u0131klara, \u00f6zellikle de T\u00fcrk halk\u0131na kar\u015f\u0131 insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve hukuka ayk\u0131r\u0131 soyk\u0131r\u0131m tatbikat\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft<\/em>\u00fcr<\/strong>. <em>Bask\u0131lar \u00f6ncelikle Pomak T\u00fcrklerinden ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/em> Pa\u015fmakl\u0131, Selvi, T\u0131rnova, Plevne v.s. buralarda T\u00fcrk isimleri de\u011fitirilmeye ba\u015flanm\u0131\u015f.<\/p>\n<p><strong>8.IX.1946 da<\/strong> yap\u0131lan referandumda halk\u0131n %92 si Bulgaristan\u0131n Cumhuriyet olmas\u0131nda oy kullan\u0131nca, Kral ve Krali\u00e7e \u00fclkeyi terketmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p><strong>27 Ekim 1946<\/strong> de yap\u0131lan se\u00e7imlerde Vatan cephe\u015fi kazanm\u0131\u015ft\u0131. ve Sovyetler Birli\u011finden d\u00f6nen Georgi Dimitrov, ba\u015fbakanl\u0131\u011fa getirildi. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda, haz\u0131rlanan anayasa kabul edilerek y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi. Bulgaristandaki komunist rejim, yeni anayasa ile az\u0131nl\u0131k haklar\u0131 g\u00fcvenceye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 halde, 1.500.000 T\u00fcrk nufusa \u0131rk\u00e7\u0131 ve \u015foven bask\u0131lar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten vazge\u00e7medi. Yeni recim bir yandan az\u0131nl\u0131klara k\u00fclt\u00fcrel ve dini bask\u0131lar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, bir yandan da \u0131rk ve milliyet esaslar\u0131na dayanarak vatanda\u015flar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131m yapmama konusunda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck alt\u0131na giriyor,<\/p>\n<p><strong>1947 Paris Anla\u015fmas\u0131&#8217;<\/strong>n\u0131 ve 1948 \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesini imzal\u0131yordu.<\/p>\n<p>\u0130kinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131ndan sonra Bulgaristanda yap\u0131lan nufus say\u0131m\u0131na g\u00f6re, bu \u00fclkede iki milyon (2.000.000) T\u00fcrk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirlenmi\u015fti. T\u00fcrklerin kendi dillerinde e\u011fitim g\u00f6rmeleri imk\u00e2n\u0131 kademeli olarak ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131 ve T\u00fcrk okullar\u0131 kapat\u0131ld\u0131. Devlet okullar\u0131nda T\u00fcrk\u00e7e Dersleri ise \u00fc\u00e7te bire indirildi.<\/p>\n<p><strong>1948 y\u0131l\u0131nda<\/strong> Bulgaristanda Bakanlar kurulunca Rodoplar, Pirin ve Stranca b\u00f6lgeleri i\u00e7in 38 nolu kararname ile y\u00fcr\u00fcrle girmi\u015f olan bu karar. Bu b\u00f6lgede ya\u015f\u0131yan insanlar\u0131n hayat seviyelerini y\u00fckseltmek ve onlar\u0131 refaha kavu\u015fturmak ama\u00e7lanm\u0131\u015f. Sadece hedef kitle olarak T\u00fcrkleri se\u00e7mi\u015fler, bu da bulgarla\u015fmay\u0131 kabul edenler bundan yararlanmalar\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. <strong>Esas ama\u00e7 halk\u0131 maddi y\u00f6nden zorlamak ve zafiyete d\u00fc\u015f\u00fcrmek s\u00fcretiyle bulgarla\u015ft\u0131rma y\u00f6n\u00fcnde y\u00fcr\u00fct\u00fclen propaganda kampanyalar\u0131n\u0131 etkili k\u0131lmakt\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p><strong>10.08.1950<\/strong> tarihinde Bulgaristan ( 29.05.1989 tarihli Jivkov beyanat\u0131na benzer bir tarzda) T\u00fcrkiye ye 3 ay i\u00e7inde 250.000 T\u00fcrk\u00fc kab\u00fcl etmesini isteyen bir nota vermi\u015ftir. Bulgaristan H\u00fck\u00fcmeti, \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk\u00fc \u00fclkeden atmakla T\u00fcrk say\u0131s\u0131n\u0131 azaltma yoluna gitmi\u015ftir. T\u00fcrkiye ile Bulgaristan aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 verilen notalardan sonra<\/p>\n<p><strong>1951 <\/strong>y\u0131l\u0131nda Bakanlar Kurulu 865, 1096 ve 1526 nolu kararnameler ile en fazla T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 K\u0131rcaali, Hask\u00f6y, \u015eumnu, Rus\u00e7uk ve Varna illerinde il halk belediyelerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 yeniden d\u00fczenlemeleri \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\u00a0 1951 y\u0131l\u0131nda ba\u015fka bir kararname ise T\u00fcrklere kendi dillerinde e\u011fitim yapmaya m\u00fcsade etmi\u015f dergi, gazete ve kitap \u00e7\u0131karma haklar\u0131n\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f. Parti yetkilileri bu s\u00fcretle, T\u00fcrklere komunist ideolojisinin a\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n ve benimsetilmesinin kolayla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdir, bundan dolay\u0131 da izin verilmi\u015f. T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 \u00f6\u011fretmenleri radyo, bas\u0131n gibi yerlerde g\u00f6revli olanlar\u0131 pedagoji okullar\u0131 ile \u00f6zel kurslarda e\u011fitereek komunist ilke ve \u00fclk\u00fclerini T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131na nakletmek ve benimsetmek \u00fczere haz\u0131rlanm\u0131\u015flard\u0131r<\/p>\n<p>Ayn\u0131 ama\u00e7la s\u0131k\u0131 kontr\u00f6l alt\u0131nda yeni \u0131\u015f\u0131k, Eyl\u00fclcu \u00e7ocuk gazeteleri ve Yeni Hayat dergisi yay\u0131nlam\u0131\u015flard\u0131r. S\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa verilen bu haklar T\u00fcrk Milli \u015fu\u011furunun, T\u00fcrk Milliyet\u00e7ili\u011finin ve T\u00fcrkler aras\u0131ndaki dayan\u0131\u015fman\u0131n geli\u015fmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>1950 -51<\/strong> <strong>y\u0131llar\u0131 <\/strong>aras\u0131nda 154.393 ki\u015fi T\u00fcrkiyeye g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir.\u00a0 T\u00fcrkiyeye gelen soyda\u015flar\u0131m\u0131zla bir anket yap\u0131lm\u0131\u015f ve bu anket sorunlar\u0131na g\u00f6re, g\u00f6\u00e7menlerin %11.1 kendi arzusuyla, %85.3&#8242; \u00fc Bulgaristanda ya\u015famas\u0131n\u0131n imkans\u0131z oldu\u011fndan ve %3 &#8216;\u00fc g\u00f6\u00e7e zorland\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 T\u00fcrkiyeye geldiklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte % 88.3 &#8216;\u00fc Bulgaristanda bask\u0131 ve z\u00fcl\u00fcmlerden kurtulmak \u00fczere ya\u015fad\u0131, do\u011fudu\u011f b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc topraklar\u0131 terkederek T\u00fcrkiyeye g\u00f6\u00e7 etmek mecburiyetinde kalm\u0131\u015flar. T\u00fcrkler Bulgarlara bak\u0131\u015f her zaman daha fazla olmu\u015ftur. T\u00fcrk nufusun gelecekte Bulgarlar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131 korkusu, Jivkov rejimin 1970 \u2013 72 ve 1984 \u2013 85 y\u0131llar\u0131nda insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlerle T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yok etmek politikas\u0131na y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/p>\n<h3>1956 y\u0131l\u0131 say\u0131mlarda Pomak T\u00fcrkleri&#8217; de Bulgar olarak ge\u00e7mi\u015flerdir. Bulgaristan da Kom\u00fcnist rejimi ba\u015flang\u0131c\u0131ndan bu yana hi\u00e7 bir yerde resmi n\u00fcfus T\u00fcrkleri bir milyondan fazla g\u00f6stermemi\u015ftir.<\/h3>\n<p><strong>1956<\/strong> y\u0131l\u0131nda BKP Merkez komitesinin nisan plenumunda Jivkov&#8217; un i\u015f ba\u015f\u0131na getirilmesinden sonra Bulgaristanda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fc\u011f\u00fc politika de\u011fi\u015ftirilmemi\u015ftir. Bulgaristan Anayasas\u0131nda verilen haklar hi\u00e7 bir zaman uygulanmad\u0131\u011f\u0131 gibi, \u015fimdi ise verilen h\u00fcriyetler yava\u015f, yava\u015f k\u0131s\u0131tlanarak kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6ncelikle okullarda T\u00fcrk\u00e7e e\u011fitim k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f T\u00fcrk okullar\u0131 g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e azalt\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece tamamen kapat\u0131lmaya kadar bile gitmi\u015f. T\u00fcrk\u00e7e gazete, dergi ve kitaplar\u0131n bas\u0131n\u0131 durdurulmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>1959 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrklerin kendi dilleriyle e\u011fitim yapabilmeleri imk\u00e2n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131<\/strong>. B\u00f6ylece &#8220;tek uluslu Bulgar Devleti&#8221; yaratma politikas\u0131n\u0131n planlar\u0131 yap\u0131ld\u0131 ve buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n \u00f6l\u00fcme veya hapse mahk\u00fcm edilmeye ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p><strong>1959<\/strong> y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrklerin kendi dilleriyle e\u011fitim yapabilmeleri imk\u00e2n\u0131 tamamen ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131.<strong>Bulgar Komunist Partisi Merkez Komitesi Politb\u00fcrosunun 1969 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 549 say\u0131l\u0131 &#8221; Ter\u00f6rle dil, din, milliyet de\u011fi\u015ftirme&#8221; karar\u0131 ile b\u00fct\u00fcn az\u0131nl\u0131klar\u0131n isim ve dinlerini de\u011fi\u015ftirme kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Daha 10.04.1968<\/strong> tarihlerinde Varna\u2019da Parti aktifinin \u00f6n\u00fcnde Bulgaristan komunist partisi Merkez Komite&#8217;nin sekretar\u0131 Venelin Kotsev konu\u015fmas\u0131nda bu endi\u015feyi dile getirmi\u015ftir. Ve \u015funu s\u00f6ylemi\u015f: <strong>2000 li y\u0131llarda Bulgarlar az\u0131nl\u0131kta kalacakt\u0131r, bunun i\u00e7in \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/strong> Bu nedenlerden dolay\u0131 Bulgaristan&#8217; daki T\u00fcrklerin nufusunu azaltmak i\u00e7in, elinden gelen her \u015feyi y\u00f6neticiler yapm\u0131\u015ft\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>1964<\/strong> y\u0131l\u0131nda bulgaristan idarecileri tehlike olarak g\u00f6rd\u00fckleri T\u00fcrkleri bir an \u00f6nce Bulgaristan toplumu i\u00e7inde eritmek gayesini g\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Ama\u00e7lar\u0131 T\u00fcrkiyenin propagandas\u0131n\u0131n etkisinde kalmamalar\u0131 cehalletten s\u00fcratle kurtulmalar\u0131 ve ilerici birer vatanda\u015f olmalar\u0131 i\u00e7in; bulgarca konu\u015fmalar\u0131, Bulgar adlar\u0131n\u0131 kabul etmeleri ve bulgar geleneklerine g\u00f6re ya\u015famalar\u0131 gerekti\u011fi tarz\u0131nda yo\u011fun propaganda kampanyalar\u0131 y\u00fcr\u00fctm\u00fc\u015flerdir. Ancak istedikleri hedefe ula\u015famam\u0131\u015flard\u0131r. 1964 y\u0131l\u0131nda al\u0131nan bu karar do\u011frultusunda ve bunu s\u0131k\u0131 bir uygulamaya koyulmas\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrkleri eritmek, inan\u00e7lar\u0131ndan vazge\u00e7irmek koparmak ve birlik ve beraberlini yok etmek m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Buna takriben 1969 karar\u0131 gelmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>1969 y\u0131l\u0131nda<\/strong> Priob\u015ftavane \/ b\u00fct\u00fcnle\u015fme\/\u00a0 birle\u015fme karar\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f ve tatbikata konulmu\u015f. Karara g\u00f6re e\u011fer az\u0131nl\u0131klar\u0131 kendi ba\u015flar\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131rsa istenilen birlik sa\u011flanmayacak, sosyalizm ile komunizm zedelenecek ve bu ilerici sstemin getirdi\u011fi haklardan e\u015fit olarak faydalan\u0131lam\u0131yacakt\u0131r. Bu y\u00fczden en k\u0131sa zamanda herkez bulgarla\u015fmay\u0131 kabul edecek ve Komunizmin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn h\u00fcriyetlerden istifade ederek arzu etti\u011fi gibi ya\u015fayacakt\u0131r. Ama\u00e7lar\u0131 ise bulgaristanda tek Millet bir bulgar slav toplulu\u011fu yaratmakt\u0131r. Bu arada bu karar\u0131n girmesiyle birlikte T\u00fcrk okullar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fanlara bask\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ve T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ana dillerini konu\u015fmalar\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 dikatleri \u00e7eken hususlard\u0131r. Bulgaristan T\u00fcrkleri de bu bask\u0131lar\u0131n artmas\u0131yla benliklerine daha fazla sar\u0131lm\u0131\u015f ve kendi aralar\u0131nda kenetlenmi\u015flerdir.<\/p>\n<p><strong>1970 y\u0131l\u0131na kadar<\/strong> Bulgaristanda T\u00fcrk\u00e7e yay\u0131nlanan 95 gazete ve 13 derginin hemen hemen hepsi kaapat\u0131ld\u0131. T\u00fcrk\u00e7e gazete say\u0131s\u0131 4\u2019e, dergi say\u0131s\u0131 2&#8217;ye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. M\u00fcsl\u00fcman \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 komunizmi ve ate\u011fizmi benimsetme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p><strong>1970 y\u0131l\u0131nda<\/strong> BKP Merkaz komitesi ve politb\u00fcro yetkilileri 549 say\u0131l\u0131 gizli tehdi\u015f ile Milliyet ve Din de\u011fi\u015ftirme karar\u0131n\u0131 alm\u0131\u015flard\u0131r. Bu karardan sonra bulgarla\u015ft\u0131rma faliyetleri h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f zaman zaman kanl\u0131 katliamlara da d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>1971 de yeni<\/strong> bir Anayasa haz\u0131rland\u0131 ve Todor Jivkov Devlet Konseyi Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirildi. Yeni bir ulusal meclis se\u00e7ildi, Stanko Todorov Ba\u015fbakan oldu. Bulgaristanda T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 asimile etme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 Jivkov d\u00f6neminde giderek yo\u011funla\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>1984 y\u0131l\u0131nda<\/strong> Bulgaristanda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bask\u0131lar b\u00fct\u00fcn \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yeniden \u015fidetlenerek doruk noktas\u0131na ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve bulgaristan da kalan T\u00fcrk Milletini tarihten silmek istenmi\u015ftir. Bu t\u00fcr benzer bir \u00f6rne\u011fin d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7 bir yerinde devletlerde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bulgaristan bu t\u00fcr uygulamalar\u0131yla devletleraras\u0131 hukuk kurallar\u0131na ve insan haklar\u0131 evrensel Beyannamesini ayaklar alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 gibi kendi anayasas\u0131n\u0131da ihmal etmi\u015ftir. Bu arada d\u00fcnya da buna sessiz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>19.04.1985 tarihinde<\/strong> Alman ikinci televizyonu ( ZDF ) taraf\u0131ndan Bulgaristanda devlet ter\u00f6r\u00fc ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen din ve milliyet de\u011fi\u015ftirme uygulamalar\u0131 konusu kamuoyuna a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r. Bulgaristanda T\u00fcrk k\u00f6ylerin ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrklere isim de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in bask\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011fn\u0131, kar\u015f\u0131 gelenlerin tutukland\u0131\u011fn\u0131 Mestanl\u0131 da direnme neticesinde \u015fidetli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n meydana geldi\u011fini belertmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong><em>Amerikan\u0131n sesi radyosu 27.05.1985 tarihli<\/em><\/strong><em> haber program\u0131nda, Bulgaristan da yap\u0131lan incelemelerde Bulgarla\u015ft\u0131rma kampanyas\u0131nda meydana gelen olaylarda K\u0131rcaali de 500 T\u00fcrk\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, 1000 ki\u015fi tutuklanarak kampa g\u00f6nderildi\u011fini, ayr\u0131ca <strong>26.12.1984<\/strong> tarihlerinde Mestanl\u0131 da da kanl\u0131 olaylar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6ylemi\u015ftir.<\/em><\/p>\n<p><strong>1989 y\u0131l\u0131n\u0131n 19. May\u0131sta<\/strong> Djebelde bir grup insan ayaklanm\u0131\u015f ve &#8220;\u00d6zg\u00fcrl\u00fck istiyoruz, T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden vaz ge\u00e7meyiz, \u0130simlerimizi isteriz, \u0130nsan gibi bizlerde bu d\u00fcnyada ya\u015famak istiyoruz.&#8221; sloganlar\u0131 atm\u0131\u015flar. B\u00f6ylece Bulgaristan T\u00fcrkleri Komunizmin sonunu getirmi\u015f oldular. Bunun arkas\u0131ndan Rusyada T\u00fcrk Cumhuriyetleri ba\u011fms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015f oldular.<\/p>\n<h3>\u00a01984 y\u0131l\u0131nda isim de\u011fi\u015ftirme olaylar\u0131 esnas\u0131nda 3.300.000 kimli\u011fin de\u011fi\u015ftirildi\u011fi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu arada bir de hat\u0131rlatma yapal\u0131m, 1984 y\u0131l\u0131nda Pomak T\u00fcrkleri yoktu, onlar\u0131n 1970 &#8211; 72 y\u0131l\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmi\u015flerdi. Onlar\u0131nda say\u0131s\u0131 en az 1.000.000 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u2018sek i\u015fte Bulgaristan&#8217;da T\u00fcrklerin n\u00fcfusu. Yani Bulgaristan&#8217;\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131n bile \u00fcst\u00fcnde.<\/h3>\n<p><strong>1989 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkler bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 yollarla<\/strong> kendi haklar\u0131n\u0131 yeniden kazanmak ve onurlu bir hayat s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in a\u00e7l\u0131k grevlerine ba\u015flam\u0131\u015f protestolar, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler d\u00fczenlenmi\u015fler ve seslerini y\u00fckseltmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece Jivkovu ve kom\u00fcnizmin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini sa\u011flam\u0131\u015f oldular. T\u00fcrklerin \u00fczerine Bulgaristan yetkililerinin verdi\u011fi emirlerle, asker ve polisler ate\u015f a\u00e7\u0131larak \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrkler yaralanm\u0131\u015f ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Todor \u0130konomovo, Kaolinovo\u2019da oldu\u011fu gibi. Hadiseler kanl\u0131 bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra T\u00fcrkleri evlerini terk etmeye zorlam\u0131\u015f ve kitleler halinde \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131karmaya ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece Bulgaristan&#8217;da yine etnik temizlik ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bu da Bulgaristan da bir faciaya neden oldu, Kendi vatanda\u015flar\u0131n\u0131 gayri insani \u015fartlar alt\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn etme yolunu se\u00e7mi\u015f ve bir tehcir hadisesini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. D\u00fcnya kamuoyunu yan\u0131ltmak i\u00e7in ise, bu durumu &#8220;Turistik hareket&#8221; olarak tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu arada 3 ay i\u00e7erisinde 340.000<\/strong> ki\u015fi T\u00fcrkiye&#8217;ye g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir.\u00a0 \u0130nsanl\u0131k tarihinde karanl\u0131k \u00e7a\u011flar\u0131na terkedilmesi gereken ve II. D\u00fcnya harbinden beri g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bu tehcirin ac\u0131lar\u0131 \u015fu anda bile ya\u015fanmaktad\u0131r. Do\u011fdu b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yerleri b\u0131rakmak o kadar kolay de\u011fildir. Bunu ancak ya\u015fayan bilir. D\u00fcnya yeniden insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen bir su\u00e7a \u015fahit olmaktad\u0131r ve buna dur diyende bulunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bulgaristan T\u00fcrklerinin istedi\u011fi tek \u015fey vard\u0131 T\u00fcrk olarak do\u011fdu b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yerlerde ya\u015famakt\u0131.<\/p>\n<p>1989 y\u0131l\u0131nda Jivkov iktidar\u0131n\u0131n devrilmesi ile birlikte Bulgaristan\u2019da demokrasiye ge\u00e7i\u015f ba\u015flam\u0131\u015f ve bu ge\u00e7i\u015f hareketinde Bulgaristan T\u00fcrkleri de yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7o\u011funlu\u011funu T\u00fcrkleri olu\u015fturdu\u011fu H\u00d6H kurulmu\u015f ve ilk yap\u0131lan genel ve yerel se\u00e7imlerden \u00fclkenin 3.nc\u00fc b\u00fcy\u00fck partisi olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece Bulgaristan T\u00fcrkleri, Bulgaristan&#8217;\u0131n siyasi, iktisadi ve sosyal hayat\u0131nda aktif rol almaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. H\u00d6H, 1990 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan genel se\u00e7imlerden b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 ile \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve iktidar orta\u011f\u0131 olmu\u015ftur. Ayn\u0131 parti 1993 y\u0131l\u0131nda DC-Bulgar istihbarat\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olanlar\u0131 devlet kademelerinden temizlenmesine kar\u015f\u0131 oy kullanarak H\u00dcK\u00dcMET D\u00dc\u015e\u00dcRM\u00dc\u015eT\u00dcR:<\/p>\n<p>Bulgaristan&#8217;da hala T\u00fcrk\u00e7e okuma yok, gazete, dergi, bro\u015f\u00fcr dahi \u00e7\u0131km\u0131yor. T\u00fcrk\u00e7e TV-Radyo konu\u015fulmuyor. Evet buras\u0131 AB \u00fcyesi bir \u00fclke&#8230;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>14. yy. sonlar\u0131nda bug\u00fcnk\u00fc Bulgaristan topraklar\u0131n\u0131n Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funa dahil edilmesi ile birlikte bu topraklara Anadolu\u2019nun \u00e7e\u015fitli yerlerinden g\u00f6\u00e7ler de ba\u015flam\u0131\u015f ve Bulgaristan\u2019\u0131n her yerinde T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6y ve kasabalar\u0131 olu\u015fturulmu\u015ftur. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde Rumeliye bir \u00e7ok insan<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"advanced_seo_description":"","jetpack_seo_html_title":"","jetpack_seo_noindex":false,"footnotes":""},"class_list":["post-30","page","type-page","status-publish","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_likes_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/Pc3fMN-u","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/30","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/30\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bulturk.org.tr\/v2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}