Rafet ULUTÜRK
Bulgaristan siyaseti zaman zaman durgun bir göl gibi görünür; ancak bir istifa, bir anayasal kırılma ya da bir erken seçim ihtimali, bu gölü bir anda dalgalı bir denize çevirebilir. Cumhurbaşkanı Rumen Radev’in olası bir istifası ve görevlerin İliyana Yotova’ya geçmesi ihtimali, ülkeyi tam da böyle bilinmeyen sulara sürükleyebilir.
Eğer bu senaryo gerçekleşirse, Bulgaristan tarihinde ilk kez bir kadın, “Dondukov 2”nin kapılarını cumhurbaşkanı sıfatıyla açacaktır. Bu, sembolik olduğu kadar siyasal anlamlar da taşıyan bir kırılma olur. Çünkü İliyana Yotova yalnızca bir isim değil; gazetecilikten Avrupa Parlamentosu’na, ulusal siyasetten uluslararası platformlara uzanan uzun bir kariyerin temsilcisidir.
Yotova’nın geçmişi, onu klasik bir “protokol figürü” olmaktan ayırıyor. BNT’de muhabirlikten haber yöneticiliğine uzanan medya kariyeri, siyasette iletişimi güçlü kullanan bir aktör olmasını sağladı. BСП içindeki yükselişi ve Brüksel’de geçirdiği on yıl ise ona hem parti disiplini hem de Avrupa siyasetinin karmaşık dilini kazandırdı.
Ancak mesele yalnızca “ilk kadın cumhurbaşkanı” başlığının heyecanı değildir. Asıl soru şudur: Bulgaristan böyle bir geçişe hazır mı?
Siyasal kutuplaşmanın derin olduğu, parlamentonun sık sık kilitlendiği ve seçmenin kurumsal güveninin zedelendiği bir dönemde, geçici de olsa cumhurbaşkanlığı görevini devralacak bir isim, ister istemez tarafsızlık ve denge sınavına girer.
İliyana Yotova’nın sosyalist kimliği, bir kesim için güven verici; bir kesim için ise tedirgin edicidir. Tam da bu yüzden, olası bir geçiş döneminde onun en büyük sermayesi, ideolojik duruşundan çok devlet tecrübesi olacaktır. Avrupa kurumlarında edindiği uzlaşma kültürü, iç siyasette eksikliği hissedilen diyaloğun kapısını aralayabilir.
Bulgaristan için asıl tehlike, bu tür senaryoların krize değil fırsata dönüşüp dönüşemeyeceğidir.
Eğer siyaset kişisel hesaplardan arınıp kurumsal aklı öne çıkarabilirse, “bilinmeyen sular” yeni bir rota anlamına da gelebilir. Aksi hâlde, dalgalar yalnızca gemiyi daha da savurur.
Sonuçta mesele bir isim meselesi değil; bir siyasi olgunluk testidir. İliyana Yotova’nın olası cumhurbaşkanlığı, Bulgaristan’ın yalnızca tarihine değil, demokrasi pratiğine de yazılacak bir dipnot olacaktır.