Rafet ULUTÜRK
Geçici sosyal politika bakanı Hasan Ademov net bir mesaj verdi: “Oy karşılığı ekmek” uygulaması engellenmelidir. Bu sözler sıradan bir idari açıklama değil, aynı zamanda güçlü bir siyasi ve ahlaki duruştur. Çünkü sosyal yardımlar seçim sürecinde bir etki aracı hâline geldiğinde, demokrasinin özü zarar görür.
“Oy karşılığı ekmek” ifadesi, toplumun en derin yaralarından biri olan yoksulluğu gözler önüne seriyor. İnsanlar geçimlerini sağlayabilmek için özgür iradeleri ile temel ihtiyaçları arasında seçim yapmak zorunda kalıyorsa, burada mesele yalnızca seçim güvenliği değil; aynı zamanda sosyal adalet ve insan onurudur. Bu durum basit bir oy satın alma değil, insanların kırılganlıklarının istismar edilmesidir.
Ademov, erken parlamento seçimleri sürecinde sosyal politika araçlarının hiçbir şekilde devreye sokulmaması gerektiğini vurguladı. Bu, sosyal destek mekanizmaları ile siyasi süreç arasında kesin bir çizgi çekilmesi anlamına geliyor. Sosyal sistemin amacı, ihtiyaç sahiplerine destek olmak; siyasi baskı ya da yönlendirme aracı olmak değildir.
Ancak mesele daha derindir: Böyle bir uygulama neden ortaya çıkabiliyor? Cevap, sosyo-ekonomik eşitsizliklerde yatıyor. Hayatta kalmak için tamamen sosyal yardımlara bağımlı olan insanlar var oldukça, bu durumu siyasi kazanç için kullanmaya çalışanlar da olacaktır. Dolayısıyla “oy karşılığı ekmek” anlayışıyla mücadele yalnızca denetim ve yaptırımlarla değil; uzun vadeli yoksullukla mücadele politikaları, istihdamın artırılması ve insana yakışır gelir güvencesiyle mümkündür.
Geçici hükümetin adil ve şeffaf seçimler düzenleme taahhüdü önemli bir adımdır. Ancak toplumsal güven yalnızca sözle değil, somut uygulamalarla sağlanır: güçlü denetim mekanizmaları, sosyal kurumlarda şeffaflık ve suistimallere karşı net yaptırımlar.
Sonuç olarak demokrasi, kimin daha fazla ekmeğe muhtaç olduğuna bağlı olmamalıdır. Vatandaşın oyu bir meta değildir; anayasal bir haktır ve özgür toplumun temelidir. Güçlü bir demokrasi istiyorsak, sosyal politikanın insanlara hizmet etmesini; siyasi çıkarlara değil, toplumsal adalete dayanmasını sağlamalıyız.
Gerçek bir sosyal devlet, vatandaşını açlık ile özgürlük arasında seçim yapmaya zorlamaz.